Nie każde auto daje prawo do pełnego odliczenia VAT

Zamieszczono: 2010/05/06, Patryk Gust

SKUTKI WYROKU TRYBUNAŁU I Jakie warunki trzeba dziś spełnić, żeby odliczać podatek naliczony przy zakupie auta i paliwa do niego? Czy trzeba mieć świadectwo homologacji, a może wystarczy kratka za przednim siedzeniem? Mimo że od przełomowego wyroku ETS w tej sprawie upłynął już ponad rok, czytelnicy wciąż o to pytają



Przypomnijmy, w wyroku z 22 grudnia 2008 r. w sprawie C-414/07 Magoora sp. z o.o.

przeciwko dyrektorowi Izby Skarbowej w Krakowie Euro­pejski Trybunał Sprawiedliwo­ści stwierdził, że Polska przystę­pując do UE nie mogła rozsze­rzyć zakresu ograniczeń prawa do odliczenia podatku.

Tuż po tym orzeczeniu zapa­nowała niepewność, czy w za­kresie odliczania VAT przy za­kupie samochodów i paliwa obowiązują przepisy sprzed i maja 2004 r., czy może organy podatkowe przyjmą inne roz­wiązanie.



Jak zinterpretował fiskus

Pewną wskazówką stała się tu interpretacja ogólna ministra finansów z 13 lutego 2009 r. (PT3/812/4/ 15/CZE/09/185).

Wprawdzie dotyczyła ona przede wszystkim korekty po­datku naliczonego przy zaku­pie paliwa (bo paliwa właśnie dotyczył bezpośrednio wyrok

ETS), ale resort odniósł się w niej również do prawa do od­liczenia podatku naliczonego przy zakupie samochodów MF stwierdziło, że prawo do odli­czenia pełnej kwoty podatku naliczonego przysługuje w od­niesieniu do samochodów:

■w stosunku do których prze­pisy obowiązujące od 1 ma­ja 2004 r. umożliwiały prawo do takiego odliczenia lub

■ w stosunku do których prawo do pełnego odliczenia przysłu­giwałoby według zasad obo­wiązujących 30 kwietnia 2004 r. (w sytuacji gdy uniemożliwia­ły to przepisy obowiązujące od 1 maja 2004 r.).



W tym też kierunku poszły interpretacje izb skarbowych. Niemal w każdej z nich podkreśla się, że podstawowym aktem określającym ramy prawne opodatkowania podatkiem od wartości dodanej (w Polsce po­datkiem VAT) jest od 1 stycz­nia 2007 r. dyrektywa 2006/ 112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu po­datku od wartości dodanej (DzUrz UE L 2006.3471 zezm.), a wcześniej VI dyrektywa z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw człon­kowskich dotyczących podat­ków obrotowych - wspólny sys­tem podatku od wartości doda­nej: ujednolicona podstawa wy­miaru podatku (DzUrz UE L145 ze zm.).

Z przepisów tych wywodzi się klauzula stałości („stand­still")- Zakłada ona, że po wej­ściu w życie unijnej dyrektywy państwa członkowskie nie mo­gą wprowadzać nowych ograni­czeń w prawie do odliczenia podatku. Dlatego samo uchyle­nie ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie daje jeszcze podstawy do stwierdzenia, że Polska naru­szyła unijną dyrektywę. Istotne jest ustalenie, czy nowe przepi­sy krajowe nie rozszerzyły za­kresu wcześniejszych krajo­wych wyłączeń prawa do odli­czenia VAT. Innymi słowy, czy nie zmieniły na niekorzyść po­datników przepisów dotyczą­cych odliczenia podatku nali­czonego.



Pogorszyły się dla ciężarowych...





W dużym uproszczeniu można powiedzieć, że po 30 kwietnia 2004 r. Polska za­ostrzyła warunki umożliwiają­ce odliczenie podatku naliczo­nego przy nabyciu pojazdów innych niż osobowe i używa­nego do nich paliwa. Wcze­śniej bowiem wystarczyła ho­mologacja na samochód cięża­rowy i spełnienie warunku, by ładowność przekraczała 500 kg.

Od 1 maja 2004 r. wprowa­dzono tzw. wzór Lisaka, w którym decydująca była ładowność powyżej 697 kg (dla auta pięcio­osobowego). Jeśli auto spełniało wzór, przedsiębiorca odliczał ca­ły VAT od zakupu auta i od pali­wa. Jeśli nie, firma mogła odli­czyć tylko 50 proc. VAT, ale nie więcej niż 5 tys. zł, bez prawa do odliczania VAT od paliwa.

22 sierpnia 2005. wprowadzo­no kolejne warunki. Ci, którzy ich nie spełniają, mogą - zgodnie z brzmieniem ustawy o VAT - od­liczyć 60 proc. VAT od zakupu auta, ale nie więcej niż 6 tys. zł, także bez odliczania VAT od pali­wa. Spełnienie tych warunków musi być jednak potwierdzone dodatkowym zaświadczeniem wydanym przez okręgową stację kontroli pojazdów oraz w dowo­dzie rejestracyjnym (art. 86 ust. 5 ustawy o VAT).



...polepszyły dla osobowych



Dzisiejsze przepisy są nato­miast korzystniejsze dla podatników kupujących i leasingujących samochody osobowe, czyli o ładowności poniżej 500 kg, nie- mające świadectwa homologacji samochodu ciężarowego. Do 30 kwietnia 2004 r. bowiem podat­nikom w ogóle nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku na­liczonego związanego z zaku­pem, leasingiem bądź najmem ta­kich pojazdów Od 1 maja 2004 r. do 21 sierpnia 2005 r. można już było odliczać podatek naliczony w wysokości 50 proc. kwoty po­datku określonej na fakturze, nie więcej jednak niż 5000 zł, a od 22 sierpnia 2005 r. - 60 proc. kwoty podatku naliczonego określonej w fakturze, nie więcej jednak niż 6000 zł. W odniesieniu zatem do samochodów osobowych nie można powiedzieć, że zmiany przepisów dokonane po przystą­pieniu Polski do Unii Europej­skiej spowodowały ograniczenie prawa do odliczenia kwoty po l datku naliczonego. W tym zakresie należy zatem stosować art. 86 ust 3 ustawy o VAT.

Paliwo i części zamienne



Jeśli idzie o odliczenie podat­ku naliczonego przy zakupie paliwa, to zawsze przysługiwało ono i nadal przysługuje tylko w sytuacji, gdy paliwo było (jest) wykorzystywane do napędu sa­mochodów ciężarowych.

Natomiast prawo do odlicze­nia podatku naliczonego z tytu­łu kosztów bieżącej eksploatacji samochodów (zakupu części zamiennych i napraw) przysłu­giwało i nadal przysługuje nie­zależnie od tego, czy pojazdy były (są) ciężarowe, czy nie. Z ustawy o VAT nie wynikały w tym zakresie i nadal nie wynika­ją żadne ograniczenia ani wyłączenia.



Jak zmieniały się przepisy dotyczące odliczenia VAT od samochodów

OBECNIE

Art. 86 ust. 3 ustawy o VAT: w przypadku nabycia samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony kwotą podatku naliczonego stanowi 60 proc. kwoty podatku określonej w fakturze lub kwoty podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub kwoty podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca - nie więcej jednak niż 6000 zł. Art. 86 ust. 3 nie dotyczy:

1.  pojazdów samochodowych mających jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą, klasyfikowanych

na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van;

2.  pojazdów samochodowych mających więcej niż jeden rząd siedzeń, które oddzielone są od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą i u których długość części przeznaczonej do przewozu ładunków, mierzona po podłodze od najdalej wysuniętego punktu podłogi pozwalającego postawić pionową ścianę lub trwałą przegrodę pomiędzy podłogą a sufitem do tylnej krawędzi podłogi, przekracza 50 proc. długości pojazdu; dla obliczenia proporcji, o której mowa w zdaniu poprzednim, długość pojazdu stanowi odległość pomiędzy dolną krawędzią przedniej szyby pojazdu a tylną krawędzią podłogi części pojazdu przeznaczonej do przewozu ładunków, mierzona w linii poziomej wzdłuż pojazdu pomiędzy dolną krawędzią przedniej szyby pojazdu a punktem wyprowadzonym w pionie

od tylnej krawędzi podłogi części pojazdu przeznaczonej do przewozu ładunków;

3.  pojazdów samochodowych, które mają otwartą część przeznaczoną do przewozu ładunków;

4.  pojazdów samochodowych, które posiadają kabinę kierowcy i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu;

5.  pojazdów samochodowych będących pojazdami specjalnymi w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym o przeznaczeniach wymienionych w załączniku nr 9 do ustawy;

6.  pojazdów samochodowych konstrukcyjnie przeznaczonych do przewozu co najmniej 10 osób łącznie z kierowcą - jeżeli z dokumentów wydanych na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym wynika takie przeznaczenie;

7.  przypadków, gdy przedmiotem działalności podatnika jest:

a)  odprzedaż tych samochodów (pojazdów) lub

b)    oddanie w odpłatne używanie tych samochodów (pojazdów) na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze, i te samochody (pojazdy) są przez podatnika przeznaczone wyłącznie do wykorzystania na te cele przez okres nie krótszy niż sześć miesięcy.

Spełnienie wymagań dla pojazdów samochodowych określonych w ww. art. 86 ust. 4 pkt 1

- 4 stwierdza się na podstawie dodatkowego badania przeprowadzonego przez okręgową stację kontroli pojazdów, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez tę stację oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu zawierającego właściwą adnotację o spełnieniu tych wymagań (art. 86 ust. 5 ustawy).

OD 1 MAJA 2004 R. DO 21 SIERPNIA 2005 R.

Art. 86 ust. 3 ustawy o VAT: w przypadku nabycia samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej ładowności mniejszej niż określona według wzoru: DŁ = 357 kg + n x 68 kg gdzie:

DŁ - oznacza dopuszczalną ładowność,

n - oznacza liczbę miejsc (siedzeń), łącznie z miejscem dla kierowcy - kwotę podatku naliczonego stanowi 50 proc. kwoty podatku określonej w fakturze lub kwoty podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub kwoty podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca - nie więcej jednak niż 5000 zł.

Dopuszczalna ładowność oraz ilość miejsc (siedzeń), o których mowa w ust. 3, określona jest na podstawie wyciągu ze świadectwa homologacji lub odpisu decyzji zwalniającej z obowiązku uzyskania świadectwa homologacji, wydawanych zgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym. Pojazdy, które w wyciągu ze świadectwa homologacji lub w odpisie decyzji, o której mowa w zdaniu pierwszym, nie mają określonej dopuszczalnej ładowności lub ilości miejsc, uznaje się również za samochody osobowe, o których mowa w ust. 3.

DO 30 KWIETNIA 2004 R.

Art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym: obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych oraz innych samochodów o dopuszczalnej ładowności do 500 kg, z wyjątkiem przypadków, gdy odprzedaż lub oddanie w odpłatne używanie na podstawie umów leasingu tych samochodów stanowi przedmiot działalności podatnika.

§ 10 ust. 3 rozporządzenia ministra finansów z 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 27, poz. 268 ze zm.): podatnikom nabywającym samochody inne niż osobowe, które nie posiadają homologacji producenta lub importera wymaganej dla tego rodzaju samochodów, nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego oraz do zwrotu różnicy podatku, o kwotę podatku naliczonego związanego z nabyciem samochodów





KATARZYNA JĘDRZEJEWSKA



Źródło : Czwartek | NR 1644/104 (8615) 6 maja 2010 r.