Umieszczony na stronie plan dojazdu nie zawsze podlega prawu autorskiemu

Zamieszczono: 2008/08/28, Patryk Gust

UMIESZCZONY NA STRONIE WWW PLAN DOJAZDU NIE ZAWSZE PODLEGA PRAWU AUTORSKIEMU

(Rzeczpospolita, dobra firma, nr 1218/199 (8100) z dn. 26.08.2008r.)

Autor: Agnieszka Wiercińska- Krużewska- adwokat, wspólnik w kancelarii WKB Wierciński, Kwieciński, Baehr.

Na firmowej stronie WWW została umieszczona mapa z planem dojazdu do siedziby. Była ona zapisana jako zrzut ekranowy (tylko mały kawałek) z programu komputerowego i dodano na niej punkty orientacyjne.

Ostatnio do tej firmy zgłosiła się pewna spółka, twierdząc, że to jej mapa oraz, że zostało naruszone prawo autorskie poprzez:

Nieoznaczeni użytych map nazwiskiem autora,

Naruszenie formy graficznej mapy, samowolne dokonanie zmian w formie graficznej map poprzez wskazanie własnych punktów adresowych,

Uniemożliwienie autorowi nadzoru nad sposobem korzystania z mapy. 

Zamieszczanie przez przedsiębiorców na stronach WWW map wskazujących miejsce prowadzonej działalności jest bardzo powszechne. Równie często zdarza się , że do takiego przedsiębiorcy swoje roszczenie kieruje podmiot, który twierdzi, że przysługują mu autorskie prawa majątkowe do wykorzystanych fragmentów mapy. Podstawowym pytaniem, które należy sobie zadać w tym przypadku, jest to, czy fragmenty mapy podlegają ochronie, jaką przewiduje ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: ustawa)

Mapa nie musi…

Stanowiska doktryny są podzielone. Ja przychylam się do tych autorów, zdaniem których co do zasady opracowanie zdjęć satelitarnych w formie mapy nie podlega ochronie przewidzianej w ustawie. Chroni ona bowiem utwory, czyli wszelkie wytwory działalności twórczej o indywidualnym charakterze, niezależnie od ich wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. Utwór musi się zatem cechować twórczością oraz indywidualnością.

Twórcze jest to, co stanowi rezultat działalności o charakterze kreacyjnym, nowy wytwór intelektu. Indywidualny charakter ma natomiast dzieło, które wcześniej nie powstało oraz którego wytworzenie w przyszłości przez inną osobą jest mało prawdopodobne.

…ale może być utworem

Dzieła kartograficzne będą stanowiły utwór w rozumieniu ustawy pod warunkiem, że będą cechowały się twórczością i indywidualnością. Tylko w takim przypadku będą podlegały ochronie, którą przewiduje ustawa.

Jeżeli wykorzystana przez czytelnika mapa nie wykazuje powyższych cech, to znaczy jest jedynie odtworzeniem rzeczywistego stanu powierzchni Polski, to wydaje się, że nie będzie utworem, a wysuwane roszczenia są bezzasadne.

Oczywiści nie można wykluczyć, że niektóre mapy, szczególnie te, które ze względu na grafikę odznaczają się dużym wkładem twórczym, będą stanowiły utwór w rozumieniu ustawy, dlatego każdy przypadek powinien uwzględniać szczegółową analizę mapy, której fragment wykorzystano.

Jeśli mapa ma cechy oryginalności, niepowtarzalności, roszczenia związane z naruszeniem praw autorskich mogą się okazać zasadne. Podmiot, któremu będą przysługiwały autorskie prawa majątkowe do mapy, będzie uprawniony do żądania od osoby, która jego prawa narusza, zaniechania naruszenia, wydania uzyskanych korzyści lub zapłacenia podwójnej, a w przypadku zawinionego naruszenia potrójnej wysokości stosowanego wynagrodzenia z chwili jego dochodzenia. Przepisy ustawy za naruszenie praw autorskich przewidują także odpowiedzialność karną do pięciu lat pozbawienia wolności.  

BAZY DANYCH POD OCHRONĄ

Chociaż czytelnik o to nie pyta, warto dodać, że mapa może podlegać ochronie na podstawie ustawy o ochronie baz danych. Obejmuje ona ochronę przed pobieraniem i wykorzystywaniem całości lub istotnej części bazy danych. Przesłanką ochrony jest poniesienie istotnego nakładu inwestycyjnego na stworzenie i prezentację bazy danych.

Aby baza danych mogła podlegać ochronie na podstawie ustawy o ochronie baz danych, zbiór danych, którego dotyczy, musi być wzajemnie niezależny, dlatego wydaje się, że pojedynczy fragment mapy nie będzie takiej ochronie podlegał. Ponieważ wykorzystano tylko niewielki fragment mapy, roszczenia wynikające z ustawy o ochronie baz danych prawdopodobnie nie będą zasadne.